Türkmenistan’ın Karakum Çölü’nde yer alan ve kamuoyunda ‘Cehennem Kapısı’ olarak bilinen Darvaza Gaz Krateri’ndeki alevlerin yoğunluğunda belirgin bir azalma kaydedildi. Yaklaşık 70 metre çapında ve 30 metre derinliğindeki kraterde çıkan alevlerin, bölgede yürütülen yeni sondaj çalışmaları neticesinde zayıfladığı bildirildi.
KÖKENİNE DAİR RESMİ BİR KAYIT YOK
Yaygın kabule göre krater, 1971 yılında Sovyet geologların doğalgaz arama çalışmaları sırasında meydana gelen bir çökme sonucu oluştu. Sızan metan gazının çevre yerleşim yerlerine zarar vermesini önlemek amacıyla tutuşturulan gazın kısa sürede tükenmesi bekleniyordu. Ancak sızıntının büyüklüğü nedeniyle yangın elli yılı aşkın süredir kesintisiz devam etti.
Buna karşın, olaya ilişkin resmi Sovyet kayıtlarının yetersizliği nedeniyle oluşum tarihi ve yangının başlangıcı hususunda farklı görüşler bulunuyor. Bazı araştırmacılar çökmenin 1960’larda yaşandığını, ateşin ise 1980’lerin başında yakıldığını öne sürüyor. 2013 yılında krater tabanına inerek incelemelerde bulunan Kanadalı araştırmacı George Kourounis de söz konusu yaygın anlatıyı doğrulayan kesin belgelere ulaşılamadığını aktarıyor.
SICAKLIĞA RAĞMEN EKOSİSTEM BARINDIRIYOR
Yaklaşık 1000 °C iç sıcaklığa sahip olan krater, Türkmenistan’ın en çok ziyaret edilen turistik noktalarından biri konumunda bulunuyor. Bölgede yapılan bilimsel incelemeler, aşırı sıcaklığa rağmen krater tabanındaki toprakta mikroorganizmaların ve yüksek ısıya uyum sağlayan çeşitli bakteri türlerinin yaşadığını ortaya koydu.
KADEMELİ OLARAK SÖNMEYE BAŞLADI
Türkmenistan hükümeti; gaz kaybı, çevre kirliliği ve halk sağlığı risklerini gerekçe göstererek kraterdeki yangını sonlandırma kararı aldı. Doğrudan söndürme müdahalesi yerine, krater çevresine kurulan yeni sondaj kuyuları aracılığıyla doğalgazın kaynağında çekilerek başka yönlere aktarılması yöntemi uygulandı.
Yapılan açıklamada, yürütülen gaz tahliye çalışmaları sonucunda 2025 yılı itibarıyla kraterdeki alev seviyesinin geçmiş dönemlere kıyasla yaklaşık üçte bir oranına gerilediği ve yangının kademeli olarak sönme sürecine girdiği belirtildi.
The post Çölün ortasında yıllardır yanıyor ama yolun sonu geldi first appeared on kilis-egitim.com.tr.
