Sağlık Bakanlığı, hastanelerde tıbbi müdahaleler öncesi alınan hasta onaylarının elektronik ortamda verilmesini sağlamak için adımlar attı. 27 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik ile hastalar, kendilerine sunulan bilgilendirilmiş rıza formlarını e-Nabız üzerinden gözden geçirebilecek veya doğrulanmış cep telefonlarına iletilen tek kullanımlık SMS kodu aracılığıyla onay işlemini gerçekleştirebilecek. Böylece daha önce ağırlıklı olarak kâğıt form ve ıslak imza ile yürütülen işlemlere dijital bir alternatif eklenmiş oldu.
Düzenleme, birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarını kapsamaktadır. Ancak elektronik onayın uygulanabilmesi, hastanın tıbbi müdahale hakkında yeterince bilgilendirilmesine ve kimlik doğrulama koşullarının sağlanmasına bağlı olacaktır. Yeni düzenleme, tüm hasta onaylarının zorunlu olarak dijital ortama aktarılacağı anlamına gelmemektedir.
Hastalar SMS koduyla nasıl onay verecek?
Elektronik onay sürecinde ilk olarak hastanın ve işlemi gerçekleştiren sağlık çalışanının kimliği doğrulanacaktır. Hastaya ait doğrulanmış bir cep telefonu numarasının mevcut olması gerekecek ve ilgili tıbbi müdahaleye dair bilgilendirme formu elektronik ortamda hastanın erişimine sunulacaktır. Hasta, formu inceleyip müdahaleyi kabul etmesi durumunda işlemi tamamlayabilecektir.
Rıza beyanı için hastanın cep telefonuna ilgili işleme özel, tek kullanımlık bir doğrulama kodu gönderilecektir. e-Nabız üzerinden işlem yapan hasta bu kodu kendisi girebilir. Sağlık tesisinin elektronik haberleşme aracının kullanıldığı durumlarda ise hasta, kendisine gelen kodu yetkili sağlık personeline ileterek doğrulama işlemini gerçekleştirebilecektir.
e-Nabız üzerinden belgelere ulaşılabilecek
Elektronik ortamda oluşturulan bilgilendirilmiş rıza belgeleri, Sağlık Bakanlığı’nın merkezi sağlık veri sistemine aktarılacaktır. Hastalar daha önce elektronik ortamda verdikleri onaylara dair belgelere e-Nabız hesaplarından ulaşma imkanına sahip olacaklar. Bu sayede onay belgelerinin yalnızca hastane dosyasında kalmasının önüne geçilerek, hastanın da erişebildiği dijital bir kayıt sistemi oluşturulacaktır.
Sistemde işlemin hangi tarihte ve saatte gerçekleştirildiğine dair kayıtların yanı sıra doğrulama süreci ve ilgili sağlık personeline ilişkin bilgiler de tutulacaktır. Elektronik belgelerin güvenliğinde veri bütünlüğü ve güvenli saklama kuralları uygulanacak olup, bu kayıtların olası bir anlaşmazlıkta hangi işlem için ne zaman rıza verildiğini belirlemeyi kolaylaştırması hedeflenmektedir.
Çocuklar ve kısıtlı hastalarda onayı kim verecek?
Yönetmelikte çocuklar ve hukuken kısıtlı bireyler için özel kurallar yer almaktadır. Bu durumda elektronik onay işlemi, Hasta Hakları Yönetmeliği’ne uygun olarak kanuni temsilci tarafından gerçekleştirilecektir. Kanuni temsilcinin kimliği ve cep telefonu numarası, hasta için öngörülen yöntemlerle doğrulanacaktır.
Kanuni temsilcinin bulunmadığı veya hazır olmadığı ya da elektronik ortamda doğrulanamadığı hallerde elektronik rıza alınamayacak; böyle durumlarda diğer mevzuat hükümleri geçerli olacaktır. Düzenleme, özellikle başkası adına onay verilmesinin önüne geçmek amacıyla kimlik doğrulamasını sürecin temel unsurlarından biri haline getirmektedir.
Hastanın karar verme hakkı korunacak
Elektronik sistem, hastanın tıbbi müdahaleyi kabul etme veya reddetme hakkını değiştirmemektedir. Sağlık personeli, hastayı müdahalenin niteliği ve sonuçları hakkında yeterli şekilde bilgilendirmek zorundadır. Hastanın kararını kendi iradesiyle vermesi ilkesi dijital onay süreçlerinde de korunmaya devam edecektir.
Bununla birlikte cep telefonuna gelen kod, hastanın bilgilendirilmesi sürecinin yerine geçen bir uygulama olmayacaktır. Kod yalnızca ilgili müdahale için verilen rıza beyanının elektronik ortamda doğrulanmasını sağlayacaktır; hastanın formu incelemesi, gerekli açıklamaları alması ve kararını buna göre vermesi gerekecektir.
Düzenleme yürürlüğe girdi
Yeni yönetmelik 27 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Sağlık Bakanlığı, elektronik kayıtların güvenliği ile ilgili yöntemler, şifreleme teknikleri, zaman damgası uygulamaları ve SMS doğrulama altyapısına dair ek uygulama esaslarını belirleyebilecektir. Böylelikle sağlık tesislerinin dijital onay süreçlerinde ortak kurallara uyması hedeflenmektedir.
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesi tüm hastanelerin aynı gün içerisinde elektronik onay sistemine geçtiği anlamına gelmemektedir. Uygulamanın hayata geçirilebilmesi için ilgili sağlık kuruluşunun gerekli elektronik altyapıya ve kimlik doğrulama sistemlerine sahip olması şarttır. Vatandaşlar işlem yapılacak sağlık kurumunda elektronik onay seçeneğinin mevcut olup olmadığını öğrenebilirler.
